Pierwsze pomysły na budowę centralnego dworca kolejowego w Warszawie sięgają jeszcze drugiej połowy XIX wieku. Dopiero jednak w 1932 r. rozpoczęto budowę dworca, a pierwsze odprawy pasażerskie miały miejsce w 1938 r. Niestety, w czerwcu 1939 r. miał miejsce pożar, który spowodował znaczne uszkodzenia budynku. Wybuch II wojny światowej przerwał prace, a nieukończony gmach został wysadzony w powietrze.

W 1946 r. Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs, który wygrali Arseniusz Romanowicz i Piotr Szymaniak. Do praktycznej realizacji tej koncepcji powrócono w latach 60-tych, impulsem było ukończenie w 1967 r. budowy przelotowej linii kolei średnicowej. W realizację budowy zaangażowanych było 26 przedsiębiorstw państwowych oraz wojsko, zużyto 12 i pół tysiąca ton stali, 100 tysięcy metrów sześciennych betonu oraz 80 tysięcy metrów kwadratowych szkła. Dworzec został wyłożony 50 tysiącami metrów kwadratowych kamienia. Władze zezwoliły na sprowadzenie z krajów kapitalistycznych licznych elementów wyposażenia dworca, m.in. elektronicznych zegarów z Włoch, amerykańskich ruchomych schodów z Francji i Belgii czy automatycznych drzwi ze Szwajcarii. Pierwszy pociąg pasażerski wjechał na peron Dworca Centralnego dnia 24 marca 1974 r., a oficjalne otwarcie nastąpiło 5 grudnia 1975 r.

W najnowszej historii dworca wspomnieć należy o dwóch wydarzeniach: 5 stycznia 2019 r. nadano mu imię wybitnego kompozytora Stanisława Moniuszki, zaś 25 lipca 2019 r. budynek został wpisany do rejestru zabytków.

Pierwsze pomysły na budowę centralnego dworca w Warszawie sięgają drugiej połowy XIX wieku, dopiero jednak w 1932 r. rozpoczęto budowę. W czerwcu 1939 r. miał miejsce pożar, który spowodował znaczne uszkodzenia budynku. Początek II wojny światowej przerwał prace, a nieukończony gmach został wysadzony w powietrze.

W 1946 r. Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs, który wygrali Arseniusz Romanowicz i Piotr Szymaniak. Do budowy zaangażowanych zostało 26 przedsiębiorstw państwowych oraz wojsko, zużyto 12,5 tys. ton stali, 100 tys. m3 betonu oraz 80 tys. m2 szkła. Władze zezwoliły na sprowadzenie wyposażenia, m.in. elektronicznych zegarów z Włoch, ruchomych schodów z Francji i Belgii. Oficjalne otwarcie dworca nastąpiło 5 grudnia 1975 r.

W najnowszej historii dworca wspomnieć należy o dwóch wydarzeniach: 5 stycznia 2019 r. nadano mu imię Stanisława Moniuszki, zaś 25 lipca 2019 r. budynek został wpisany do rejestru zabytków.

Budynek kolejowego Dworca Głównego w Warszawie w trakcie budowy (1938 rok)

Autor zdjęcia: Józef Fischer
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pożar budynku Dworca Głównego w Warszawie (artykuł prasowy, 1939 rok) (1)
Ruiny budynku Dworca Głównego w Warszawie (1945 rok) (2)

Autor zdjęcia: nieznany
Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie

Ruiny budynku Dworca Głównego w Warszawie (1946 rok)

Autor zdjęć: Karol Pęcherski
Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie

Projekt Dworca Centralnego w Warszawie z 1962 roku – makieta (1)
Ostatecznie zatwierdzony projekt Dworca Centralnego w Warszawie – rysunek i makieta przestrzenna obiektu (2)

Autor zdjęcia: Józef Nowacki
Źródło: Archiwum Akt Nowych

Niewielki fragment zachowanej dokumentacji projektowo-technicznej budowy Dworca Centralnego w Warszawie (1)
Inżynier – geodeta Tadeusz Gończarek przy pracach pomiarowych z wykorzystaniem teodolitu optycznego budowy Dworca Centralnego w Warszawie (1973 rok) (2)

Autor zdjęć: Zbigniew Matuszewski
Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie

Budowa Dworca Centralnego w Warszawie – podpory dachu hali głównej (lata 1973-1975) (1)
Budowa Dworca Centralnego w Warszawie (lata 1974-1975) (2)

Autor zdjęć: Grażyna Rutkowska (1), Jarosław Tarań (2)
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe (1), Archiwum Państwowe w Warszawie (2)

Perony tymczasowego Dworca Centralnego w Warszawie (lata 1973-1975)

Autor zdjęć: Grażyna Rutkowska
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Perony tymczasowego Dworca Centralnego w Warszawie (1974 rok) (1)
Relacja z wjazdu pierwszego planowego pociągu na nieukończony Dworzec Centralny w Warszawie (publikacja prasowa, 1974 rok) (2)

Autor zdjęcia: Jarosław Tarań
Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie (1), Archiwum Akt Nowych (2)

Szkielet konstrukcji hali głównej Dworca Centralnego w Warszawie (1975 rok)

Autor zdjęcia: Jarosław Tarań
Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie

Dworzec Centralny w Warszawie – publikacja prasowa (1993) (1)
Parking przed Dworcem Centralnym w Warszawie (lata 1977-1978) (2)

Autor zdjęcia: Zbigniew Siemaszko (2)
Źródło: Archiwum Akt Nowych (1), Narodowe Archiwum Cyfrowe (2)

Dworzec Centralny w Warszawie – kasy biletowe w hali głównej (lata 1977-1978) (1)
Dworzec Centralny w Warszawie – przejścia podziemne (lata 1977-1978) (2)

Autor zdjęć: Zbigniew Siemaszko
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dworzec Centralny w Warszawie – punkty automatycznej informacji rozkładu jazdy (lata 1977-1978) (1)
Dworzec Centralny w Warszawie – perony (lata 1977-1978) (2)

Autor zdjęć: Zbigniew Siemaszko
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Hala główna Dworca Centralnego w Warszawie (pocztówka, lata 1977-1978) (1)
Dworzec Centralny w Warszawie – publikacja prasowa (1995) (2)

Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie (1), Archiwum Akt Nowych (2)