Artykuł

KOLEJ KRWIOBIEGIEM
NOWOCZESNEGO PAŃSTWA

Rok 2026 został ogłoszony przez Sejm RP „Rokiem Polskiej Kolei”. Jest to rok, w którym upamiętniamy 100-lecie utworzenia Polskich Kolei Państwowych. Decyzję tę posłowie przyjęli jednogłośnie, dając w ten sposób wyraz wdzięczności dla wszystkich, którzy na przestrzeni dekad budowali polski transport kolejowy. Kolej odgrywa bowiem jedną z kluczowych ról w wymiarze gospodarczym, społecznym oraz w sferze bezpieczeństwa. Nie tylko łączy regiony, duże miasta i mniejsze ośrodki, dowozi ludzi do pracy, szkoły, na wakacje, czy do bliskich, przewozi towary. Pełni funkcję strategiczną i jest krwiobiegiem każdego nowoczesnego państwa.

Jeszcze nie tak dawno polska kolej zmagała się z licznymi trudnościami, które budziły spore obawy o jej przyszłość. Dziś jednak to zupełnie inny świat, który jest nowoczesny i nieustannie się rozwija. Możemy wręcz mówić o renesansie polskiej kolei. Już poprzedni rok 2025 przyniósł historyczne rekordy frekwencji w liczbie przewiezionych podróżnych. Z polskiej kolei skorzystało niemal 440 mln osób – to prawie tyle, ile wynosi łączna liczba mieszkańców wszystkich 27 krajów Unii Europejskiej. Z usług narodowego przewoźnika PKP Intercity skorzystało prawie 90 mln pasażerów. Ten rok zapowiada się jeszcze lepiej – prognoza dla Intercity to 96 mln podróżnych. Wzrost liczby pasażerów jest wynikiem bogatej oferty połączeń i największego w historii spółki rozkładu jazdy – blisko 560 pociągów w dobie, w tym 531 kursujących przez cały rok oraz 28 sezonowych. Dodatkowo oferta międzynarodowa obejmuje 57 pociągów. Takie zainteresowanie koleją to efekt miliardowych inwestycji w tabor, przede wszystkim u polskich producentów oraz gigantycznych inwestycji w infrastrukturę.

Kolejarze biją bowiem inwestycyjne rekordy w realizacji kontraktów i ogłaszaniu przetargów. Przez ostatnie dwa lata wartość robót do wykonania w już zawartych kontraktach i ogłoszonych postepowaniach wzrosła trzykrotnie do ponad 54 mld zł. Co roku oddawane są kilometry nowych torów oraz zmodernizowane obiekty obsługi podróżnych. I tak kolejowa mapa polski zyskała nowe przystanki kolejowe oraz nowe i zmodernizowane dworce – np. Warszawa Zachodnia, Rzeszów Główny, Olsztyn Główny, Łódź Kaliska, Skierniewice, Zbąszyń. W tym roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. planują osiągnąć historyczny rekord i podpisać umowy o szacunkowej wartości około 30 mld zł.

To również przełomowy czas dla projektu Kolei Dużych Prędkości. KDP to przedsięwzięcie, które zrewolucjonizuje polski transport kolejowy, skracając czas podróży między najważniejszymi aglomeracjami. Port Polska ogłosił pierwsze w historii naszej części Europy postępowanie na budowę odcinków KDP. Ponadto PKP Intercity ogłosiły pierwszy w Polsce przetarg na zakup 20 pociągów mogących poruszać się z prędkością co najmniej 320 km/h. Wprowadzą one nową jakość podróży na trasach krajowych oraz międzynarodowych, a także pozwolą narodowemu przewoźnikowi budować przewagę konkurencyjną. Kolej Dużych Prędkości wreszcie wchodzi w fazę realizacji.

Chciałbym, aby polska kolej stała się pierwszym wyborem transportowym Polaków. Wierzę, że silna i zintegrowana sieć kolejowa przyczyni się do wzmocnienia pozycji Polski, jako kluczowego węzła komunikacyjnego w tej części Europy.

Warto na koniec podkreślić, że polska kolej nie byłaby w tym miejscu, gdyby nie całe pokolenia ludzi, którzy ją tworzyli, rozwijali i z wielkim poświęceniem chronili w najtrudniejszych momentach naszej historii. To im należy się szczególne podziękowanie.

Artykuł

TWORZYMY FUNDAMENT
NA KOLEJNE STO LAT

Rok 2026, ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Polskiej Kolei, to dla naszej branży czas intensywnej integracji środowiska oraz merytorycznej debaty nad przyszłością mobilności w Polsce i Europie. Ten wyjątkowy okres zbiega się z jubileuszem 100-lecia Polskich Kolei Państwowych, który świętujemy pod hasłem „Łączymy ludzi, miejsca i historie”. Jubileusz stanowi wyjątkową okazję do wspólnego świętowania przez cały rok, a najwięcej atrakcji, w tym konkursy i akcje specjalne, planujemy na wrzesień br., czyli miesiąc, w którym przypadają „urodziny” PKP.

Wspólnie z ubiegłorocznymi obchodami 200-lecia kolei na świecie, te symboliczne wydarzenia rzucają nowe światło na rolę naszego sektora. Pokazują, że kolej to nie tylko kluczowy fundament gospodarki i nowoczesny środek transportu, ale przede wszystkim żywe dziedzictwo budowane przez dekady z myślą o przyszłości.

Warto przypomnieć, że pierwszy przejazd pociągu pasażerskiego na świecie odbył się w 1825 r. na trasie Stockton – Darlington, rozpoczynając epokę, w której ten środek transportu stał się synonimem postępu i jednym z fundamentów nowoczesnych państw. Niecałe sto lat później, w 1918 r., Polska odzyskała niepodległość, a wraz z jej odrodzeniem nastąpiło przejmowanie kolei z rąk wycofujących się zaborców. PKP stanęły wówczas przed trudnym wyzwaniem zintegrowania trzech odmiennych systemów kolejowych w jeden sprawny organizm.

Polskie Koleje Państwowe powołano do życia jako przedsiębiorstwo, 24 września 1926 r. rozporządzeniem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego, co miało wówczas duże znaczenie administracyjne i państwowotwórcze. Lata 20. i 30. XX w. to czas odważnych inwestycji, jak np. budowa Magistrali Węglowej łączącej Śląsk z portem w Gdyni. Historia polskich kolei to także dramat II wojny światowej – kolejarze byli jedną z grup, która odegrała szczególną rolę w obronie kraju – a lata powojenne to czas wielkich przedsięwzięć, jak prowadzona na szeroką skalę elektryfikacja, budowa Centralnej Magistrali Kolejowej czy rozwój krajowego przemysłu produkującego tabor kolejowy.

Kolej przechodziła wiele zmian, będąc cały czas jednym z kluczowych ogniw gospodarki, jednak po 1989 r. musiała zmierzyć się z nowymi realiami ustrojowymi i ekonomicznymi. Przez lata PKP były z jednej strony dużym podmiotem, ale z drugiej – zmagały się z nierentownością i zadłużeniem oraz niedoinwestowaniem. Receptą miała być reforma oparta na ustawie o restrukturyzacji z 2000 r., której pochodną jest obecny kształt Grupy PKP. Przygotowania do wejścia Polski do Unii Europejskiej, a następnie członkostwo w niej otworzyło drogę do ogromnej modernizacji kolei – inwestycji w tabor, dworce i szeroko rozumianą infrastrukturę. Od kilku lat widzimy nie tylko zmiany w sposobie postrzegania kolei, ale także w statystykach. Rok 2025 zapisał się w historii jako najlepszy od 30 lat – z usług kolei skorzystało łącznie 439 mln pasażerów.

Obecnie przed Grupą PKP stoją zarówno szanse, jak i wyzwania związane z liberalizacją rynku kolejowego, rozwojem kolei dużych prędkości w Polsce, wdrażaniem nowoczesnych technologii, transformacją energetyczną oraz dalszym efektywnym wykorzystaniem środków unijnych. Będziemy także kontynuować inwestycje w systemy bezpieczeństwa, co jest szczególnie istotne w trudnych czasach, w jakich obecnie żyjemy. Chcemy również aktywnie uczestniczyć w kształtowaniu unijnej polityki transportowej. Niezmiennie będziemy obecni na najwyższych szczeblach prac międzynarodowych organizacji kolejowych, takich jak UIC i CER. Pragnę złożyć podziękowania wszystkim obecnym i byłym pracownikom kolei za codzienną pracę. Wspólnie tworzymy solidny fundament na kolejne sto lat – kolei bezpiecznej, konkurencyjnej i nowoczesnej.