Festiwal Góry Literatury
Zapraszamy na tegoroczny Festiwal Góry Literatury. 12. edycja odbędzie się w dniach 10–18 lipca 2026 roku w 30 lokalizacjach ziemi kłodzkiej, aglomeracji wałbrzyskiej i Kotliny Dzierżoniowskiej. Festiwal to jedno z największych wydarzeń literacko-społecznych w Polsce, zainicjowane w 2015 roku przez noblistkę Olgę Tokarczuk. Przez dziewięć dni organizatorzy zapraszają uczestników na ponad 170 wydarzeń z udziałem 240 gości specjalnych, spośród których największą liczbę stanowią oczywiście pisarki i pisarze, a oprócz nich: sztukmistrzowie z Lublina, artystki i artyści wizualni, akademiczki i akademicy, zespoły muzyczne, młodzieżowe teatry amatorskie, aktorki i aktorzy, dziennikarki i dziennikarze, aktywistki i aktywiści. Wśród nich m.in. Georgi Gospodinow, bułgarski pisarz okrzyknięty przyszłym noblistą, zaprezentuje swoją najnowszą książkę „I wszystko stało się księżycem”. Z publicznością spotka się też Alberto Manguel, argentyński pisarz i badacz, autor „Historii czytania”. Na scenach festiwalu zagoszczą także Natalia de Barbaro, Krzysztof Łapiński, Adam Michnik, Artur Nowak, Stanisław Obirek, Kacper Pobłocki, Kazimiera Szczuka, Tomasz Stawiszyński oraz Ewa Woydyłło. Z koncertami wystąpią m.in. Hania Rani, Ralph Kamiński, Kasia Sienkiewicz, Renata Przemyk, Spięty, Pablopavo i Ludziki.
Rekordowe będą również pasmo poetyckie i pasma edukacyjne: Małe Góry Literatury (dla dzieci i młodzieży) oraz Latający Uniwersytet Ludowy (dla dorosłych). Te działania są szczególnie ważne dla organizatorów, a podczas zeszłorocznej edycji często brakowało miejsc warsztatowych dla wszystkich chętnych. Wsłuchując się w głosy uczestników i uczestniczek poprzednich festiwali, przygotowali największą w historii liczbę spacerów przyrodniczych – będących szczególną formą komentarza do tematu przewodniego festiwalu: Terytoriów. Nie zabraknie też głośnych lektur w wykonaniu wybitnych aktorów i aktorek, a także autorek. Pokazane zostaną ważne filmy i odbędą się spotkania z ich twórcami. Tradycyjnie zostały zaproszone teatry amatorskie do występów na scenach profesjonalnych. Ponadto po raz pierwszy zorganizowane zostało pasmo filmowe dla dzieci. Uczestnicy wydarzenia będą mogli także wziąć udział w wielu ciekawych panelach, m.in. o sztucznej inteligencji, o duchowości, o migracjach jako sposobie na życie. Zaprezentowane zostaną ważne filmy oraz występy teatrów amatorskich.
Literatura i podróż od zawsze tworzą zgrany duet, a czas spędzony w pociągu każdy może wykorzystać na swój własny ulubiony sposób – na przykład otwierając ciekawą książkę. Efektem tej naturalnej synergii jest zaangażowanie Polskich Kolei Państwowych S.A. w święto literatury. Spółka została oficjalnym „Partnerem Podróży” XII edycji Festiwalu Góry Literatury, organizowanego przez Fundację Olgi Tokarczuk. Partnerstwo ma na celu przypomnienie o wyjątkowym walorze korzystania z pociągu, jakim jest tzw. „dual time” (podwójny czas). Podróż koleją to moment, w którym możemy być jednocześnie w drodze i w pełni wykorzystać go wykonując inne czynności. Stąd właśnie ten środek transportu rekomendowany jest gościom i uczestnikom festiwalu.
Ta wyjątkowa współpraca zbiega się z ważnym jubileuszem 100-lecia Polskich Kolei Państwowych pod hasłem „Łączymy ludzi, miejsca i historie”, a rok 2026 ustanowiony został przez Sejm Rokiem Polskiej Kolei. Przez lata pociągi nie tylko łączyły miasta, ale też zbliżały ludzi i stawały się motywem przewodnim wielu wybitnych dzieł literackich. Najlepszym tego dowodem jest Władysław Reymont – laureat Literackiej Nagrody Nobla za epopeję „Chłopi”. Zanim Reymont zyskał światową sławę, przez kilka lat pracował jako urzędnik Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Związana z koleją była także Wisława Szymborska, która podjęła pracę jako urzędniczka i kasjerka na kolei w 1943 roku, w czasie trwającej okupacji hitlerowskiej. Patronat Polskich Kolei Państwowych nad festiwalem noblistki Olgi Tokarczuk łączy tradycję polskiej kolei ze sztuką.
– Nasze zaangażowanie w Góry Literatury związane jest z misją PKP, jaką jest łączenie ludzi, miejsc i historii już od 100 lat, kiedy to z trzech zaborowych sieci kolejowych powstało PKP. Podróż pociągiem daje nam coś niezwykle ważnego – czas, który możemy poświęcić na przykład na lekturę książki. Właśnie podczas moich podróży koleją przeczytałem m.in. „Biegunów” i „Księgi Jakubowe”. Wspierając festiwal organizowany przez Fundację Olgi Tokarczuk, nawiązujemy do najlepszych historycznych tradycji, gdy praca na kolei inspirowała największych twórców, z Władysławem Reymontem na czele – przekonuje Alan Beroud, prezes zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. i Grupy PKP.
Tematem przewodnim tegorocznej edycji Festiwalu Góry Literatury będzie hasło „Terytoria”. Wprowadzeniem do rozważań na temat tego pojęcia będzie otwierająca festiwal, lektura fragmentu nowej powieści Olgi Tokarczuk w wykonaniu samej autorki. A warto zauważyć, że transport kolejowy odgrywa kluczową rolę w przemieszczaniu się ludzi i łączeniu miast, terytoriów i przekraczaniu granic.
– Naszą wspólną inspiracją jest książka „Bieguni” Olgi Tokarczuk i jej główne przesłanie, że dzięki poznawaniu nowego i byciu w drodze stajemy się lepszymi ludźmi, a zło i lęki można skutecznie oswajać nieustannym ruchem. Uczestników festiwalu szczególnie zapraszamy na pobliską linię kolejową Wałbrzych – Kłodzko, która jest uznawana za jedną z najpiękniejszych w Europie, liczymy, że po drodze odwiedzą też Wrocław, który w zeszłym roku został wybrany drugim najlepszym dworcem kolejowym w Europie, ustępując jedynie Zurychowi (Zürich Hauptbahnhof), a wyprzedzając tak uznane obiekty, jak Berlin Hauptbahnhof czy London Paddington Station – mówi Paweł Lisiewicz, członek zarządu PKP S.A. ds. rozwoju i inwestycji.
Więcej informacji oraz program: https://fundacjaolgitokarczuk.org/aktualnosci/festiwal-gory-literatury-2026-program/
